NGỪA MUỖI HÀNH TRÊN LÚA: GIAI ĐOẠN NÀO HIỆU QUẢ NHẤT?
NGỪA MUỖI HÀNH TRÊN LÚA: GIAI ĐOẠN NÀO HIỆU QUẢ NHẤT?
Muỗi hành là đối tượng gây hại âm thầm nhưng cực kỳ nguy hiểm trên cây lúa, đặc biệt trong giai đoạn mạ đến đẻ nhánh. Điều đáng lo ngại là khi bà con phát hiện triệu chứng rõ ràng thì thiệt hại đã xảy ra và rất khó khắc phục. Bài viết này giúp bà con xác định chính xác muỗi hành xuất hiện mạnh nhất vào giai đoạn nào, vì sao cần ngừa sớm thay vì đợi trị, và các giải pháp kỹ thuật – hỗ trợ giúp bảo vệ số chồi hữu hiệu, giữ vững năng suất ruộng lúa.
Hình 1. Ngừa muỗi hành, giai đoạn nào hiệu quả?
Muỗi Hành Xuất Hiện Nhiều Nhất Ở Giai Đoạn Nào Trên Lúa?
Muỗi hành xuất hiện và gây hại mạnh nhất trên cây lúa trong giai đoạn mạ đến đẻ nhánh, đặc biệt là thời kỳ lúa đang đẻ nhánh tích cực.
Điểm nguy hiểm của muỗi hành là:
Gây hại rất sớm, ngay khi cây lúa còn non
Quá trình gây hại diễn ra âm thầm bên trong đọt non
Khi bà con nhìn thấy triệu chứng rõ ràng thì thường đã quá muộn
Trên thực tế, các biểu hiện đặc trưng như bẹ lá cuộn thành ống (cọng hành) chỉ xuất hiện sau khi ấu trùng đã hoàn tất quá trình gây hại và vũ hóa thành muỗi trưởng thành. Lúc này, đối tượng gây hại đã rời ruộng, để lại hậu quả là chồi bị mất khả năng trổ bông, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất.
Chính vì vậy, ngừa muỗi hành phải được thực hiện sớm, đúng giai đoạn mẫn cảm của cây lúa, thay vì chờ phát hiện triệu chứng mới xử lý.
Vì Sao Phát Hiện Muỗi Hành Thường Là Đã Quá Muộn?
Muỗi hành gây hại chủ yếu ở giai đoạn ấu trùng, và đây cũng là lý do khiến việc phát hiện sớm trở nên rất khó.
Cụ thể:
Ấu trùng muỗi hành ẩn sâu trong đỉnh sinh trưởng của cây lúa
Gây hại bằng cách tiết một loại tiết tố đặc biệt trong nước bọt. làm rối loạn quá trình phân sinh tế bào
Không tạo ra dấu hiệu bên ngoài rõ ràng trong thời gian đầu
Khi bà con phát hiện:
Ngọn lúa xuất hiện ống hành
Cây lúa thấp lùn, xanh đậm, không trổ bông
Thì lúc này:
Ấu trùng đã hoàn tất vòng đời
Muỗi hành trưởng thành đã bay đi nơi khác để tiếp tục đẻ trứng
Chồi bị hại không thể phục hồi hoàn toàn
Do đó, nếu chỉ dựa vào triệu chứng bên ngoài để quyết định xử lý thì hiệu quả phòng trừ sẽ rất thấp.
Muỗi Hành Tấn Công Mạnh Nhất Khi Nào? Vì Sao Phải Ngừa Sớm?
Theo thực tế sản xuất và nghiên cứu sinh học, muỗi hành tấn công mạnh nhất khi:
Cây lúa ở giai đoạn 10 – 30 ngày sau sạ (NSS)
Đặc biệt nguy hiểm trong giai đoạn lúa đẻ nhánh
Đây là thời điểm:
Đỉnh sinh trưởng hoạt động mạnh
Cây lúa đang hình thành số chồi quyết định số bông sau này
Chỉ cần mất một phần chồi hữu hiệu là năng suất đã bị ảnh hưởng rõ rệt
Việc ngừa muỗi hành sớm giúp:
Bảo vệ đỉnh sinh trưởng
Giữ số chồi hữu hiệu
Tránh thiệt hại không thể bù đắp về sau
Ngược lại, nếu đợi đến khi thấy triệu chứng rõ ràng mới xử lý thì:
Thời điểm phòng trừ đã trễ
Hiệu quả thuốc thấp
Thiệt hại năng suất gần như không thể phục hồi
Hình 2. Giai đoạn muỗi hành gây hại mạnh
Ngừa Muỗi Hành Đúng Cách: Kỹ Thuật Canh Tác Và Thời Điểm Phun Thuốc
Biện Pháp Canh Tác Giảm Áp Lực Muỗi Hành
Để hạn chế muỗi hành phát sinh và gây hại, bà con cần áp dụng đồng bộ các biện pháp canh tác:
Vệ sinh đồng ruộng: Dọn sạch cỏ bờ, nơi trú ẩn của muỗi hành trước khi tấn công ruộng lúa.
Gieo sạ hợp lý: Sạ thưa hoặc cấy đúng mật độ, tránh gieo quá dày, giảm nơi ấu trùng phát triển.
Biện pháp canh tác: Xuống giống tập trung, tuân thủ theo lịch xuống giống (XG) của địa phương nhằm né rầy, né muỗi hành, hạn chế nguồn lây lan dịch hại.
Bón phân cân đối: Tăng cường kali, hạn chế bón thừa đạm lá – vì thừa đạm sẽ thu hút muỗi hành.
Quản lý nước: Giữ mực nước ổn định, không để ruộng quá khô hay ngập sâu.
Hình 3. Kỹ thuật canh tác phòng ngừa muỗi hành hiệu quả
Thời Điểm Phun Thuốc Ngừa Muỗi Hành Hiệu Quả
Muỗi hành là loài nhạy cảm với ánh sáng, hoạt động mạnh vào ban đêm, đặc biệt trong những đêm trăng sáng (từ 13 – 18 âm lịch). Ánh trăng kích thích muỗi trưởng thành:
Di cư
Giao phối
Đẻ trứng rộ
Do đó, việc quyết định thời điểm phun thuốc cần kết hợp đồng thời 3 yếu tố:
Tuổi lúa (giai đoạn mạ – đẻ nhánh, 10–30 NSS)
Quan sát sự xuất hiện của muỗi trưởng thành trên ruộng
Yếu tố trăng tròn – thời điểm muỗi hành hoạt động mạnh
Kết hợp đúng 3 yếu tố này sẽ giúp phòng trừ muỗi hành đúng thời điểm, tăng hiệu quả và giảm chi phí.
Giải Pháp Hỗ Trợ Giữ Chồi Và Bù Chồi Khi Lúa Bị Muỗi Hành
Bên cạnh biện pháp phòng trừ trực tiếp, việc hỗ trợ cây lúa khỏe – đẻ nhánh đồng loạt đóng vai trò rất quan trọng trong quản lý muỗi hành.
Hỗ Trợ Giai Đoạn Đẻ Nhánh
Giúp lúa đẻ nhánh sớm, tập trung
Dưỡng chồi đồng đều, dễ quản lý
Giữ được số chồi hữu hiệu – yếu tố quyết định năng suất
Hỗ Trợ Bù Chồi Khi Bị Hại Sớm
Trong trường hợp ruộng lúa bị muỗi hành tấn công sớm:
Cần giải pháp giúp bù chồi kịp thời
Đảm bảo đủ số chồi sinh bông trên đơn vị diện tích
Hạn chế tối đa thất thoát năng suất
Bộ Giải Pháp Nở Rễ To Chồi Của ALPHARICE Giúp Hỗ Trợ
Điều hòa sinh trưởng thông minh, giúp cây giảm stress
Hoạt chất Hymexazol hỗ trợ hình thành nhiều rễ non và lông hút
Kích thích đỉnh sinh trưởng rễ và chồi phân sinh mạnh
Kết hợp lân hữu hiệu và kali cao giúp dưỡng chồi, bù chồi hiệu quả
Giúp cây lúa khỏe, thân mập, chồi đều, dễ “sửa mã lúa” về sau
Hình 4. Bộ Giải Pháp Nở Rễ To Chồi Của ALPHARICE
Muỗi hành là đối tượng gây hại sớm, âm thầm và để lại hậu quả nặng nề nếu không được kiểm soát đúng thời điểm. Việc ngừa muỗi hành trong giai đoạn mạ – đẻ nhánh, kết hợp kỹ thuật canh tác hợp lý, phun thuốc đúng thời điểm và giải pháp hỗ trợ bù chồi sẽ giúp bà con bảo vệ số chồi hữu hiệu, giữ vững năng suất và ổn định ruộng lúa ngay từ đầu vụ.
Bài viết liên quan
Đọc thêm các bài viết cùng chủ đề
