NHÌN BÔNG LÚA ĐOÁN NĂNG SUẤT – BÍ QUYẾT GIÚP ST25 NO HẠT

Nhiều nông dân có kinh nghiệm chỉ cần nhìn vào bông lúa cũng có thể ước đoán được năng suất ruộng lúa. Điều này phụ thuộc vào các yếu tố như mật độ bông, số hạt trên bông, tỷ lệ hạt chắc và trọng lượng hạt. Trong đó, giai đoạn rước hạt (nuôi hạt) đóng vai trò quan trọng giúp lúa vô gạo tốt và tăng trọng lượng hạt. Bổ sung dinh dưỡng đúng thời điểm, đặc biệt đối với giống ST25, sẽ giúp ruộng lúa đạt hạt no – chắc cậy – nặng ký và nâng cao năng suất cuối vụ.

Hình 1. Hình thái cây lúa có quyết định được năng suất?

Nhìn Bông Lúa Có Thể Đoán Được Năng Suất Ruộng Lúa?

Trong thực tế sản xuất, nhiều nông dân lâu năm chỉ cần quan sát bông lúa ở giai đoạn trổ – chín cũng có thể dự đoán ruộng lúa có khả năng trúng mùa hay không. Điều này không chỉ dựa vào kinh nghiệm mà còn có cơ sở khoa học trong sinh lý cây lúa.

Năng suất lúa được quyết định bởi bốn yếu tố quan trọng gồm:

• Số bông trên diện tích

• Số hạt trên mỗi bông

• Tỷ lệ hạt chắc

• Trọng lượng 1000 hạt

Khi các yếu tố này đạt mức tối ưu, ruộng lúa thường cho năng suất cao và bông lúa có hình thái rất dễ nhận biết bằng mắt thường.

Trong thực tế canh tác, giai đoạn lúa trổ – ngậm sữa là thời điểm quyết định đến khả năng hình thành hạt chắc và trọng lượng hạt. Nếu cây lúa được cung cấp dinh dưỡng hợp lý ở giai đoạn này, quá trình vô gạo sẽ diễn ra mạnh hơn, giúp hạt đầy và tăng năng suất cuối vụ.

Những Dấu Hiệu Trên Bông Lúa Cho Thấy Ruộng Có Năng Suất Cao

Năng suất lúa thực chất là lượng lúa thu được trên một đơn vị diện tích. Theo nguyên lý sản xuất lúa:

Năng suất = Số bông/m² × Số hạt/bông × Tỷ lệ hạt chắc × Trọng lượng 1000 hạt

Chỉ cần quan sát ruộng lúa ở giai đoạn trổ chín, bà con có thể nhận biết tiềm năng năng suất thông qua một số dấu hiệu đặc trưng.

1. Số bông trên diện tích

Ruộng lúa trúng mùa thường có mật độ bông dày và ken đặc. Khi gió thổi, các bông lúa thường chạm vào nhau, bà con hay gọi là hiện tượng “xoay đụng”.

2. Số hạt trên mỗi bông

Bông lúa đạt năng suất tốt thường dài và mang nhiều hạt, đặc biệt phần cuối bông vẫn có nhiều hạt phát triển.

Hình 2. Những yếu tố quyết định năng suất lúa

3. Tỷ lệ hạt chắc

Nếu ruộng lúa khỏe, tỷ lệ hạt chắc thường rất cao:

• Ít hạt lép

• Hạt sáng và đều

• Bông lúa chắc cậy

4. Trọng lượng hạt

Khi lúa vô gạo mạnh, hạt sẽ đầy và nặng. Lúc này bông lúa thường oằn xuống do trĩu hạt, đây là dấu hiệu dễ nhận thấy nhất của ruộng lúa chuẩn bị trúng mùa.

Những đặc điểm này kết hợp với kinh nghiệm đồng ruộng giúp nông dân có thể ước lượng khá chính xác năng suất dự kiến trước khi thu hoạch.

Bón Phân Rước Hạt Đúng Thời Điểm Giúp Lúa Vô Gạo Mạnh

Trong kỹ thuật canh tác lúa, bón phân rước hạt còn được gọi là giai đoạn nuôi hạt. Đây là thời điểm cây lúa cần thêm dinh dưỡng để tăng tích lũy vào hạt.

Mục tiêu của việc rước hạt gồm:

• Tăng trọng lượng 1000 hạt

• Giúp hạt lúa chắc và đầy hơn

Thời điểm bón phân rước hạt thường là sau khi lúa trổ đều và hạt bắt đầu ngậm sữa khoảng 1/3 bông.

Tùy điều kiện đất và giống lúa, thành phần phân bón có thể điều chỉnh khác nhau. Thông thường bà con chỉ bổ sung:

• Một lượng đạm thấp khoảng 15–20%

• Kali để tăng vận chuyển dinh dưỡng vào hạt

• Hoặc phân NPK kết hợp Kali

Tuy nhiên, đối với một số giống nhạy cảm như ST25, việc bón phân rước hạt cần được cân nhắc kỹ.

Những Rủi Ro Khi Bón Phân Rước Hạt Không Phù Hợp

Nếu bón phân không đúng cách, đặc biệt là dư đạm, ruộng lúa có thể gặp một số vấn đề:

• Nảy mầm trên bông khi gặp mưa hoặc độ ẩm cao

• Đổ ngã do cây mềm rạ, yếu thân

• Gia tăng bệnh hại nếu ruộng có sẵn nguồn bệnh

Vì vậy, trong những năm gần đây, nhiều nông dân ở các vùng đất phù sa đã hạn chế bón phân rước hạt qua gốc và chuyển sang bổ sung dinh dưỡng qua lá để kiểm soát tốt hơn lượng dinh dưỡng cho cây.

Hình 3. Những rủi ro khi bón phân rước hạt không phù hợp

Giải Pháp Giúp Lúa ST25 Vô Gạo Tốt Và Chắc Hạt

Ở giai đoạn vô gạo, cây lúa cần dinh dưỡng phù hợp để duy trì quá trình vận chuyển carbohydrate vào hạt. Việc bổ sung dinh dưỡng qua lá giúp cây hấp thu nhanh, đồng thời hạn chế sốc dinh dưỡng so với bón phân qua gốc.

Bộ Giải pháp Tạo Hạt Thần Tốc 1HA từ ALPHARICE là một trong những giải pháp được nhiều nông dân áp dụng trong giai đoạn lúa ngậm sữa.

Sản phẩm có công thức dinh dưỡng gồm:

• Kali dễ tiêu hàm lượng cao (>26%) giúp tăng vận chuyển dinh dưỡng vào hạt

• Vitamin B1 và Bo giảm stress cho cây và tăng khả năng thụ tinh thụ phấn, hạn chế lép lửng 

• Giúp duy trì bộ lá xanh bền và kéo dài quá trình vô gạo

Đối với giống ST25, đặc điểm trổ bông thường không đồng loạt và kéo dài, nên các hạt gần cổ bông dễ bị lép lửng, lép cậy

Hình 4. Giải pháp giúp lúa ST25 vô gạo tốt và chắc hạt

Khi bổ sung dinh dưỡng hợp lý, cây lúa sẽ:

• Tăng lực vô gạo ở giai đoạn cuối

• Giúp hạt trong cậy đầy và chắc hơn

• Hạn chế hiện tượng muối hạt (rụng hạt)

Bà con thường thấy rõ các dấu hiệu tích cực như:

• Bông lúa oằn xuống do trĩu hạt

• Hạt sáng màu, vỏ trấu đẹp

• Lá đòng cứng, đứng và xanh bền đến thu hoạch

Nhờ đó, ruộng lúa đạt được “hạt no – chắc cậy – nặng ký”, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng lúa cuối vụ.

Việc quan sát bông lúa để dự đoán năng suất là kinh nghiệm quý trong sản xuất lúa. Tuy nhiên, để đạt năng suất cao và chất lượng hạt tốt, cây lúa cần được bổ sung dinh dưỡng đúng thời điểm trong giai đoạn rước hạt – vô gạo.

Đối với những giống nhạy cảm như ST25, việc lựa chọn giải pháp dinh dưỡng phù hợp sẽ giúp hạn chế lép lửng, tăng tỷ lệ hạt chắc và nâng cao trọng lượng hạt, góp phần mang lại vụ mùa bội thu.